Geschiedenis van de Friese witjes

Geschiedenis van de Friese witjes

Al in de tijd van de Farao’s werden geglazuurde tegels als wandbekleding gebruikt, via Zuid-Europa is deze techniek eind 1500 naar België en Nederland gekomen.

Friese witjes en Delftse tegels

In Delft is het allemaal begonnen met vazen en aardewerk. Delft was het centrum voor de porseleinindustrie. De Delftse tegels en het porselein werden beschilderd met de Majolica techniek.

In Friesland ontstonden veel tegelfabrieken die zich specialiseerden in tegels en hun product exporteerden. De schepen van de walvisvaarders die in de haven van Harlingen lagen, namen de tegels mee naar het noorden en het westen van Europa. Dat is de reden dat deze witte tegels ‘Friese witjes’ worden genoemd.

Een Fries witje is een witte tegel gemaakt van verse klei met tin glazuur overgoten. Het was toen onmogelijk om steeds dezelfde witte kleur te produceren, daarom zie je in oude huizen waar Friese witjes gebruikt zijn verschillende witte tinten op één wand verwerkt.

Het vervaardigen van de tegels met verse klei

De tegels worden uit de verse natte klei gesneden met een houten sjabloon en op een houten plank gedroogd, net zoals het vroeger gebeurde. Door het handmatige proces en natuurlijke invloeden als temperatuurverschillen tijdens bakken en afkoelen ontstaat het oer Hollandse Friese witje dat door zijn imperfectie perfect geworden is.

Er zijn veel verzamelaars die antieke tegels verzamelen omdat deze tegels zo goed gebleven zijn. De honderden decoratieve tegels die zijn verwerkt op wanden en op de kachels zien er na 400 jaar nog steeds goed uit dankzij deze techniek. De techniek die heden ten dage nog steeds gebruikt wordt.

De oven

Tegenwoordig wordt de oven niet meer op hout gestookt maar op gas. De gedroogde klei die minstens 10 dagen op de plank heeft kunnen drogen wordt gebakken in een hete oven.

Nadat de klei voor de eerste keer gebakken is noemt men dit de biscuit tegel. De biscuit tegel wordt handmatig bedekt met dezelfde tin glazuur die al sinds 1600 toegepast wordt.

Na het glazuren wordt de tegel nogmaals gebakken in een oven die tot ca. 1000 graden Celsius is verhit, daarna moet de tegel langzaam afkoelen. Dit proces zorgt voor het bijzondere uiterlijk van het originele Friese witje.

Meer informatie over de verschillende kleuren vindt u op de pagina witte tegels.

Beschilderingen op Friese witjes

De schilders van de Friese witjes hebben zich de Majolica techniek aangeleerd en iedere schilder heeft zo zijn eigen kenmerken.

Wij hebben veel authentieke afbeeldingen van vroeger verzameld die nieuw op de witjes worden geschilderd. Maar ook andere nieuwere afbeeldingen kunnen worden geschilderd, er is heel veel mogelijk.

De beschilderingen worden op de biscuit tegel gemaakt en opnieuw gebakken in een oven die verhit is tot ca. 1000 graden Celsius. Hierdoor zijn de tegels ook zeer goed te verwerken achter de kachel en u kunt er zeker van zijn dat de schilderingen voor altijd zichtbaar en onuitwisbaar zijn.

De kwaliteit

De Friese witjes die wij aan u leveren zijn van A-kwaliteit. Net zoals bij de oude tegels is ook bij de nieuwe tegels craquelé of haarscheurtjes in het glazuur aanwezig, maar deze is nog niet zichtbaar.

Na verloop van de jaren (door het reinigen van de tegels) worden ze steeds zichtbaarder, dit is kenmerkend voor de hand gemaakte tegels uit West Friesland.

Wij maken ook tegels met fijne zichtbare haarscheurtjes, craquelé. Dat is de kwaliteit Klassiek craquelé, deze is ook te bestellen met beschadigingen zogenaamd verouderd. In diverse witte tinten te verkrijgen.

De tableaus zijn in werkelijkheid veel mooier, u bent welkom in onze showroom!

Bel voor informatie +31 650 676 113

Contact